Partycypacyjna ocena miejskich projektów transportowych
W pracy podjęto zagadnienia oceny miejskich projektów transportowych ze szczególnym uwzględnieniem możliwości bezpośredniego uczestnictwa w procesie oceny różnych grup społecznych. Praca składa się z trzech głównych części.
Część pierwsza zawiera przegląd literatury w zakresie oceny projektów transportowych. Przedstawiono w niej:
- ponad 50 oddziaływań miejskich projektów transportowych sklasyfikowanych w 17 kategoriach
- ponad 20 potencjalnych grup interesariuszy zainteresowanych procesem oceny
- 5 metod oceny projektów transportowych wraz z analizą możliwości ich zastosowania w procesach partycypacyjnych.
W drugiej części zaprezentowano propozycję metodyki partycypacyjnej oceny projektów transportowych. Umożliwia ona uwzględnienie bezpośredniego uczestnictwa w procesie oceny wielu interesariuszy, zarówno indywidualnych, jak i grupowych. Grupy interesariuszy mogą być zorganizowane w różny sposób, np. hierarchicznie lub demokratycznie. Metodyka umożliwia też partycypację osób niezorganizowanych za pomocą algorytmów grupowania głosów wywodzących się z ogółu społeczeństwa, np. według kryterium wykorzystywanej gałęzi transportu. Przy tym uwzględnia się w nich to, że interesariusze mogą tak samo często korzystać z wielu różnych gałęzi transportu. W zaproponowanej metodyce wykorzystuje się narzędzia analizy wielokryterialnej, co pozwala jednocześnie uwzględnić w ocenie wiele różnych oddziaływań. Każdy z interesariuszy może dokonywać oceny, opierając się na własnym podzbiorze kryteriów, które wybiera z możliwie szerokiego, predefiniowanego zbioru.
W części trzeciej przedstawiono rozwiązanie rzeczywistego problemu oceny miejskiego projektu transportowego z wykorzystaniem opracowanej metodyki. W ocenie uwzględniono głos 13 podmiotów zorganizowanych oraz 5 grup interesariuszy niezorganizowanych. Rezultaty porównano z wynikami innych metod.